Bası yarası ya da halk arasındaki adıyla yatak yarası, uzun süre aynı pozisyonda kalan hastalarda kemik çıkıntılarının üzerindeki cildin baskı altında beslenememesi sonucu oluşuyor. En sık kuyruk sokumu, topuklar, kalça yanları ve kürek kemikleri bölgesinde görülüyor. Bir kez oluştuğunda iyileşmesi uzun sürebildiği için en etkili yöntem önlemek.
Risk altındaki hastalar
Kendi başına dönemeyen, felçli, ileri yaşta, kilo kaybı yaşayan, idrar ya da dışkı kaçıran ve beslenmesi yetersiz olan hastalar en yüksek risk grubunda. Daha önce bası yarası geçirmiş olmak da riski artırıyor.
Pozisyon değişikliği
Hastanın düzenli aralıklarla sırt üstü, sağ yan ve sol yan arasında çevrilmesi temel önlem. Yan yatışta sırta ve dizlerin arasına yastık konması, topukların yatağa değmemesi için baldır altının desteklenmesi önerilir. Çevirme sıklığı, hastanın durumuna göre hekim ya da hemşire tarafından belirlenmeli.
Havalı yatak ne işe yarar?
Havalı yataklarda hücreler bir motor yardımıyla sırayla şişip iner. Bu sayede vücudun yatağa temas eden noktaları sürekli değişir ve baskı tek bir bölgede uzun süre kalmaz. Havalı yatak pozisyon değişikliğinin yerini tutmaz, ancak önemli bir destek sağlar.
Cilt bakımı ve beslenme
- Cilt her gün kontrol edilmeli, basınçla solmayan kızarıklıklar hemen bildirilmeli.
- Cilt temiz ve kuru tutulmalı, sert ovalamaktan kaçınılmalı.
- Yeterli protein ve sıvı alımı cildin direncini artırır.
Havalı yatak kullanırken
Basınç ayarı hastanın kilosuna göre yapılmalı, yatağın üzerine tek kat gergin çarşaf serilmeli. Motorun düzenli çalıştığı ve hortumların ezilmediği kontrol edilmeli.
Hastanın risk düzeyine göre hücre yapısı ve motor özellikleri farklı havalı hasta yatağı modelleri hekim önerisiyle değerlendirilebilir.
