Mavi zemin üzerindeki beyaz tekerlekli sandalye işareti, resmi adıyla Uluslararası Erişilebilirlik Sembolü'dür. Bir yerin engelliler için düzenlendiğini, yani rampa, asansör, geniş kapı, uygun tuvalet ya da ayrılmış park yeri bulunduğunu gösterir. İşaret yalnızca tekerlekli sandalye kullananlar için değildir, erişilebilir düzenlemeye ihtiyaç duyan herkes için kullanılır.
Bu sembolün yanında işitme ve görme engellileri ya da işaret dili hizmetini gösteren başka işaretler de var. Hepsini aşağıda tek tek anlatıyoruz.
Tekerlekli sandalye işareti nereden çıktı?
Sembol, Rehabilitation International adlı uluslararası kuruluşun açtığı bir tasarım yarışması sonucunda doğdu. Yarışmayı Danimarkalı tasarım öğrencisi Susanne Koefoed kazandı. İlk çizimde yalnızca boş bir tekerlekli sandalye vardı. Kuruluşun teknoloji ve erişilebilirlik komitesi daha sonra sandalyeye bir baş ekleyerek bugün bildiğimiz figürü oluşturdu.
İşaret bugün ISO 7001 standardında yer alıyor ve dünyanın neredeyse her yerinde aynı anlamla kullanılıyor. Sembolün hikayesini kısa bir videoyla merak ediyorsanız engelli sembolünün anlamı videomuza göz atın.
Öne eğilen yeni figür
Son yıllarda bazı şehirlerde ve kurumlarda, sandalyesini kendisi iten ve öne eğilmiş bir figür görüyorsunuz. Bu, engelli bireyin pasif değil hareket halinde olduğunu vurgulamak için tasarlanan gayri resmi bir alternatif. Standart işaret ise hala klasik sembol.
Diğer engelli işaretleri ve anlamları
- Üzeri çizgili kulak: İşitme engellilere yönelik düzenleme bulunduğunu, örneğin işitme cihazı uyumlu sistem ya da yazılı iletişim desteği verildiğini gösterir.
- Beyaz bastonlu yürüyen figür: Görme engellilere uygun alanı ya da güzergahı işaret eder.
- Hareket eden iki el: İşaret dili tercümanı ya da işaret dili hizmeti bulunduğunu belirtir.
- AD harfleri: Film ya da etkinlikte görme engelliler için sesli betimleme olduğunu gösterir.
- CC harfleri: Videoda işitme engelliler için altyazı bulunduğunu belirtir.
Yerdeki sarı kabartmalı şeritler de bir tür işarettir. Hissedilebilir yüzey denen bu şeritler, görme engellilere yürüme yolunu ve tehlike noktalarını gösterir. Üzerine eşya koymak ya da park etmek bu yolu kapatır.
İşaretin olduğu yeri işgal etmek
Engelli işaretli park yerine engelli olmayan birinin park etmesi yasaktır ve bu ihlalde para cezası iki kat uygulanır. Park hakkını kimlerin nasıl kullanabileceğini engelli park kartı yazımızda anlattık. Erişilebilir alanlara dair yasal düzenlemelerin çerçevesini ise engelli hakları nelerdir yazımızda bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Engelli sembolü neden mavi?
Mavi zemin, işaretin uzaktan kolay fark edilmesi ve diğer trafik işaretlerinden ayrışması için standart hale gelmiştir.
Engelli tuvaletini başkaları kullanabilir mi?
Bu alanlar ihtiyaç duyan kişiler için ayrılmıştır. Bebek arabalı ebeveynler ya da yaşlılar da zaman zaman kullanabilir, ancak öncelik engelli bireylerindir.
Görünmeyen engeller için bir işaret var mı?
Bazı ülkelerde görünmeyen engelleri belirtmek için ayçiçeği desenli kordon kullanılıyor. Bu uygulama henüz evrensel bir standart değildir.
Engelli işareti klavyede yazılabilir mi?
Tekerlekli sandalye için bir Unicode karakteri vardır, ancak her yazı tipinde görünmeyebilir. Resmi tabelalarda standart çizim kullanılır.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır.
