Tekerlekli sandalye oturak genişliği, kullanıcının oturduğundaki kalça genişliğine göre seçilir. Kalçanın en geniş yeri ölçülür ve her iki yanda birer parmak kadar boşluk kalacak şekilde oturak belirlenir. Satışta en sık görülen ölçüler 40, 45 ve 50 cm'dir. Çok dar oturak bası ve sürtünme yarası riskini artırır; çok geniş oturak ise kullanıcının yana kaymasına ve tekerleklere uzanmakta zorlanmasına yol açar.
Birçok aile sandalyeyi "standart boy" diye alıyor, sonra kullanıcının ya sıkıştığını ya da sandalyenin içinde kaybolduğunu görüyor. Oysa doğru ölçüyü bulmak için bir mezura ve on dakika yeterli.
Kalça genişliği nasıl ölçülür?
Kullanıcıyı sert bir sandalyeye dik oturtun. Kalçanın ya da uylukların en geniş yerinden, bir yandan diğer yana ölçün. Kış aylarında kalın giysiler, palto ya da bez kullanımı bu ölçüyü artırır; sandalyenin yıl boyu kullanılacağını unutmayın. Ölçtüğünüz değerin üstüne iki yandaki boşluk için birkaç santimetre ekleyin ve size en yakın standart ölçüyü seçin.
Örneğin Tekerlekli Sandalye Dükkanı'nda satılan Comfort Plus DM-9081 Procare hafif alüminyum tekerlekli sandalye, aynı gövdenin 40, 45 ve 50 cm oturaklı seçenekleriyle sunuluyor. Böyle modellerde ölçünüze göre doğru genişliği seçmek kolaylaşıyor.
Genişlik tablosu: kime hangisi?
| Oturak | Genellikle kimlere uygun? |
|---|---|
| 40 cm | Zayıf yapılı yetişkinler ve büyük çocuklar |
| 45 cm | Ortalama yapılı yetişkinlerin çoğu |
| 50 cm | Geniş yapılı yetişkinler |
| 50 cm üzeri | Büyük beden kullanıcılar için özel modeller |
Tablo yalnızca bir başlangıç noktasıdır. Karar verirken mutlaka kendi ölçünüzü esas alın.
Oturak derinliği ve diğer ölçüler
Oturak derinliği: Kullanıcı sırtını yasladığında, dizinin arkası ile oturak ön kenarı arasında iki üç parmaklık boşluk kalmalıdır. Daha derin oturak diz arkasına baskı yapar, daha sığ oturak ise uylukları yeterince desteklemez.
Sırt yüksekliği: Gövde kontrolü iyi olan kullanıcılarda alçak sırt hareket özgürlüğü sağlar. Gövde desteği gerekenlerde daha yüksek sırt ve gerekirse baş desteği tercih edilir.
Ayaklık mesafesi: Ayaklar ayaklığa bastığında uyluklar oturağa tam oturmalı, dizler kalçadan yukarı kalkmamalıdır.
Kapı ve araç ölçüsünü unutmayın
Oturak genişliği arttıkça sandalyenin toplam genişliği de artar. Evdeki en dar kapıyı, özellikle banyo kapısını ölçün ve sandalyenin açık haldeki toplam genişliğiyle karşılaştırın. Sandalye araçla taşınacaksa katlı ölçüsüne ve ağırlığına da bakın. Katlanır modellerle toplu taşıma ve taksi kullanımına dair önerileri katlanır tekerlekli sandalye ile şehir içi ulaşım yazımızda bulabilirsiniz.
Satın almadan önce deneyin
Ölçüler kağıt üzerinde doğru görünse bile kullanıcının sandalyede birkaç dakika oturması en iyi testtir. Kullanıcı oturduktan sonra elinizi düz bir şekilde kalçasının iki yanından oturak ile yan boru arasına sokmayı deneyin. Elleriniz rahatça giriyorsa ama arada büyük boşluk kalmıyorsa genişlik doğrudur. Ardından kullanıcıdan tekerlekleri kendi başına birkaç kez çevirmesini isteyin; kolları yana açılmadan, omuzlarını kaldırmadan tekerleklere uzanabiliyorsa sandalye ona uygundur. Bir de kollukları kontrol edin: Dirsekler kolluğa yaslandığında omuzlar yukarı kalkmamalı, aşağı da sarkmamalıdır.
Sık yapılan hatalar
- Ölçü almadan "standart" diye satın almak
- Kalın giysileri ve minderi hesaba katmamak
- Kapı genişliğini kontrol etmemek
- Büyüyen çocuk için çok büyük sandalye alıp "büyüyünce olur" demek
Tekerlekli sandalye seçiminde yapılan diğer hataları en sık yapılan 5 hata yazımızda topladık.
Sık sorulan sorular
Oturak genişliği nasıl ölçülür?
Sandalyenin oturma yüzeyi bir yan borudan diğerine, iç kısımdan ölçülür. Ürün bilgilerinde yazan "oturak genişliği" bu değerdir.
Minder kullanırsam ölçü değişir mi?
Minder kalınlığı oturma yüksekliğini ve ayaklık mesafesini değiştirir. Bası yarası minderi kullanılacaksa ayaklık ve kol dayama ayarlarını buna göre yapın.
Çocuk büyüdükçe ne yapmalı?
Çocuklarda büyümeye göre ayarlanabilen modeller tercih edilir. Çok büyük bir sandalye almak duruş bozukluklarına yol açabilir.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır. Kalıcı kullanım için ölçüleri fizyoterapistinizle birlikte belirleyin.
