Hasta tuvalet sandalyesinin kovası her kullanımdan sonra boşaltılıp yıkanmalı, oturak ve kolçaklar her gün silinmeli, sandalyenin tüm gövdesi ve tekerlekleri ise haftada en az bir kez baştan sona temizlenmelidir. Temizlikte eldiven kullanmak, ılık su ve deterjanla kiri çıkardıktan sonra dezenfektan uygulamak ve sandalyeyi iyice kurutmak gerekir. Bu düzen hem kokuyu önler hem de yatağa bağlı hastalarda sık görülen idrar yolu enfeksiyonu ve cilt sorunlarının riskini azaltır.
Evde bakım yapan ailelerin en sık yaşadığı iki sorun koku ve sandalyenin kısa sürede paslanmasıdır. İkisinin de çoğu zaman tek bir nedeni var: Temizlikten sonra sandalyenin ıslak bırakılması ve kovanın yalnızca boşaltılıp yıkanmaması.

Malzeme temizliği nasıl etkiler?
Alüminyum ve paslanmaz kaplamalı gövdeler neme daha dayanıklıdır, banyoda da kullanılabilir. Boyalı çelik gövdelerde boya çizildiğinde paslanma başlayabilir. Oturak ve sırt kısmının silinebilir, dikişsiz bir malzemeden olması temizliği büyük ölçüde kolaylaştırır. Örneğin Heax Medikal'de satılan Poylin P690 Katlanabilir Banyo Tuvalet Sandalyesi gibi banyo ve tuvalet için birlikte tasarlanmış modeller, duşta kullanılabildiği için hijyen açısından pratik bir seçenek sunuyor. Satın almadan önce ürünün suya dayanıklı olup olmadığını ve kovanın kolayca çıkarılıp takılabildiğini kontrol edin.
Her kullanımdan sonra
- Eldiven takın.
- Kovayı çıkarıp içeriğini tuvalete boşaltın.
- Kovayı sıcak su ve deterjanla fırçalayın, durulayın.
- Kovayı kurulayın ve yerine takın. İsterseniz dibine az miktarda su koymak sonraki temizliği kolaylaştırır.
- Eldiveni çıkarıp ellerinizi sabunla yıkayın.
Kovanın kapağı varsa her kullanımdan sonra kapatın. Kovayı kokulu spreylerle kapatmaya çalışmak yerine düzenli yıkamak kalıcı çözümdür.
Her gün
Oturağın üst ve alt yüzünü, kolçakları ve tutunma yerlerini deterjanlı bir bezle silin. Ardından yüzeye uygun bir dezenfektan uygulayın ve üreticinin önerdiği süre kadar bekledikten sonra kurulayın. Hastanın cildiyle temas eden yüzeylerde tahriş edici, keskin kokulu ürünlerden kaçının.
Her hafta
Sandalyeyi mümkünse banyoya alın. Tüm gövdeyi, sırt kısmını, ayaklıkları ve tekerlekleri deterjanlı suyla yıkayın, dezenfekte edin ve kuru bir bezle iyice kurutun. Vida ve birleşim yerlerinde su kalmamasına dikkat edin; pas genellikle buralardan başlar. Tekerleklerin döndüğünü ve frenlerin tuttuğunu da bu sırada kontrol edin.
Hasta enfeksiyonluysa ne değişir?
İshal, idrar yolu enfeksiyonu ya da bulaşıcı bir hastalık söz konusuysa temizlik sıklığını artırın. Bu dönemde oturak ve kolçakları her kullanımdan sonra silin, temizlikte kullandığınız bezleri başka yerde kullanmayın ve tek kullanımlık bez ya da havlu tercih edin. Eldivenleri çıkardıktan sonra ellerinizi en az yirmi saniye sabunla yıkayın. Evde birden fazla kişi bakım yapıyorsa herkesin aynı temizlik düzenini uyguladığından emin olun.
Banyoda kullanım ve güvenlik
Sandalye duşta kullanılacaksa frenleri mutlaka kilitleyin ve zeminin kaymaz olmasına dikkat edin. Hastayı sandalyeye alırken ve kaldırırken düşmeleri önlemek için tutunma barları büyük kolaylık sağlar. Banyo ve tuvaletteki düşme riskine karşı alınabilecek önlemleri evde bakımda banyo ve tuvalet güvenliği yazımızda anlattık.
Cilt bakımını ihmal etmeyin
Tuvalet sandalyesinde uzun süre oturmak, özellikle zayıf ve hareketi kısıtlı hastalarda bası yarasına yol açabilir. Sandalyede kalış süresini kısa tutun, her kullanımdan sonra cildi nazikçe temizleyip kurulayın. Kızarıklık fark ederseniz hekiminize danışın. Yatak yarasının nasıl önleneceğini yatak yarası nasıl önlenir yazımızda ele aldık.
Sık sorulan sorular
Çamaşır suyu kullanılabilir mi?
Seyreltilmiş çamaşır suyu kova temizliğinde kullanılabilir, ancak metal ve boyalı yüzeylerde aşınmaya yol açabilir. Gövde için üreticinin önerdiği ürünleri tercih edin.
Koku neden geçmiyor?
Kovanın yalnızca boşaltılıp yıkanmaması, oturağın alt yüzünün temizlenmemesi ya da sandalyenin nemli bırakılması kokunun en sık nedenleridir.
Kova ne zaman değiştirilmeli?
Çatlak, çizik ya da kalıcı leke oluştuğunda kovayı yenileyin; çizikler mikropların tutunmasını kolaylaştırır.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır. Enfeksiyon belirtisi gösteren hastalarda temizlik ve bakım için hekiminizin önerilerine uyun.