Sanat tarihinde engelleriyle birlikte iz bırakan pek çok isim var. Bunların en bilinenleri, işitmesini kaybettikten sonra da bestelemeye devam eden Ludwig van Beethoven, çocuk felci ve ağır bir kazanın ardından resimleriyle dünyaca tanınan Frida Kahlo, serebral palsili ressam ve yazar Christy Brown, görme engelli müzisyenler Stevie Wonder, Ray Charles ve Andrea Bocelli ile Türkiye'den Aşık Veysel ve doğuştan görme engelli ressam Eşref Armağan'dır.
Ludwig van Beethoven: duymadan beste yapmak
Beethoven'ın işitme kaybı genç yaşta başladı ve yıllar içinde ilerleyerek neredeyse tamamen sağır olmasına yol açtı. Buna rağmen en tanınan eserlerinden bazılarını işitme kaybı ilerledikten sonra besteledi. "Beethoven sağır mıydı" sorusunun cevabı bu yüzden evet, ama müziği zihninde duymaya ve yazmaya devam etti.
Frida Kahlo: acıyı tuvale dökmek
Meksikalı ressam Frida Kahlo, çocukken çocuk felci geçirdi ve bir bacağı zayıf kaldı. Gençliğinde geçirdiği ağır bir otobüs kazası ise hayatı boyunca süren ağrılara ve pek çok ameliyata neden oldu. Yatağa bağlı kaldığı dönemlerde resim yapmaya yöneldi. Bedenini ve acısını konu alan otoportreleri onu dünyanın en tanınan ressamlarından biri yaptı.
Christy Brown: sol ayakla gelen başarı
İrlandalı Christy Brown serebral palsiyle doğdu ve vücudunda yalnızca sol ayağını kontrol edebiliyordu. Sol ayağıyla yazmayı ve resim yapmayı öğrenen Brown, hem ressam hem yazar olarak tanındı. Hikayesi Sol Ayağım adıyla filme de çekildi, diğer film önerileri için engelli konulu filmler yazımıza bakabilirsiniz.
Görme engelli müzisyenler
Stevie Wonder doğumdan kısa süre sonra görme yetisini kaybetti ve çocuk yaşta müzik dünyasına adım attı. Ray Charles çocukken görme yetisini yitirdi ve soul müziğin öncülerinden oldu. İtalyan tenor Andrea Bocelli ise çocukken başlayan göz rahatsızlığı ve bir kazanın ardından görme yetisini tamamen kaybetti, opera ve pop müziği buluşturan sesiyle dünya çapında tanındı.
Türkiye'den engelli sanatçılar
Aşık Veysel, yedi yaşında geçirdiği çiçek hastalığından sonra iki gözünü de kaybetti. Sazı ve şiirleriyle Türk halk edebiyatının en sevilen ozanlarından biri oldu.
Eşref Armağan doğuştan görme engellidir. Hiç görmediği nesneleri dokunarak tanıyıp resmeden Armağan, görme ve algı üzerine çalışan bilim insanlarının da ilgisini çekti.
Bu isimlere bestekar ve şarkıcı Metin Şentürk ile hafız ve musikişinas Kani Karaca gibi görme engelli sanatçılar da eklenebilir. Türkiye'den sanat dışındaki alanlarda öne çıkan engelli isimleri Türkiye'den engelli ünlüler yazımızda topladık.
Sık sorulan sorular
Beethoven doğuştan mı sağırdı?
Hayır. İşitme kaybı yetişkinlikte başladı ve zamanla ilerledi.
Frida Kahlo neden engelliydi?
Çocukken geçirdiği çocuk felci ve gençliğindeki ağır otobüs kazası, hayatı boyunca sürecek fiziksel sorunlara yol açtı.
Eşref Armağan nasıl resim yapıyor?
Nesnelere dokunarak şekillerini öğreniyor ve resimlerini parmak uçlarıyla çizip boyuyor.
Aşık Veysel kaç yaşında kör oldu?
Yedi yaşında geçirdiği çiçek hastalığı sonrası iki gözünü de kaybetti.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır.
