Kalp kapak hastalıklarında engel oranı, kapaktaki darlık ya da yetmezliğin derecesine değil, bunun kalbin pompalama gücüne ve günlük yaşamınıza etkisine göre belirlenir. Kılavuzda dört basamak vardır: hafif hastalıkta %10, orta düzeyde %30, kalbin pompa gücünün azaldığı orta-ileri hastalıkta %50 ve istirahatte bile şikayet yaratan ileri hastalıkta %100. Kalıcı kalp pili takılmış ve şikayetleri geçmiş bir hasta genellikle %20 alır; şok cihazı (ICD) takılanlarda oran %30'dan başlar.
Bize gelen sorularda en çok şu cümleyi görüyoruz: "Kapağım değişti, %40 rapor alır mıyım?" Kapak ameliyatı tek başına oranı belirlemez; belirleyici olan ameliyattan sonra kalbinizin ne durumda olduğudur. Aşağıda tabloları ve oranın hangi tetkiklerle belirlendiğini anlatıyoruz.
Kalp kapak hastalıkları engel oranı tablosu
| Sınıf | Durum (özet) | Engel oranı |
|---|---|---|
| Klas 1 | Hafif kapak hastalığı ya da kapak için girişim veya ameliyat yapılmış; NYHA I, yani günlük aktivitede şikayet yok; kalbin pompa gücü normal ve kalp boşluklarında genişleme yok | %10 |
| Klas 2 | Orta düzey kapak hastalığı ya da girişim veya ameliyat sonrası durum; NYHA II, yani orta eforla şikayet; kalpte genişleme ya da kalınlaşma olsa da pompa gücü normal | %30 |
| Klas 3 | Orta-ileri kapak hastalığı ya da ameliyat sonrası durum; NYHA III, yani hafif eforla şikayet; sol karıncığın pompa gücünde azalma | %50 |
| Klas 4 | Orta-ileri kapak hastalığı ya da ameliyat sonrası durum; NYHA IV, yani istirahatte bile şikayet; kalbin pompa gücünde ciddi bozulma (EF %30'un altında) | %100 |
Kalbin pompa gücü ekokardiyografideki ejeksiyon fraksiyonu (EF) ile ölçülür. Kılavuz, normal kabul edilen EF sınırını kapağın türüne göre ayrı belirler: mitral yetersizliğinde %60'ın, aort yetersizliğinde %55'in, diğer durumlarda %50'nin üzeri normal sayılır. Klas 3'te EF bu sınırların altına inmiş ama %30'un üzerindedir.
Kalp pili ve ICD'de engel oranı
Kalp pili ve şok cihazı, kılavuzda ritim bozuklukları başlığı altında değerlendirilir:
| Sınıf | Durum (özet) | Engel oranı |
|---|---|---|
| Klas 1 | Günlük hayatta şikayet yok, ritim bozukluğu EKG ya da Holter'de gösterilmiş; ya da ablasyon sonrası şikayetsiz | %10 |
| Klas 2 | Şikayetler ilaç ya da kalıcı kalp pili ile giderilmiş | %20 |
| Klas 2 | Ritim bozukluğu nedeniyle ICD (şok cihazı) takılmış | %30 |
| Klas 3 | İlaç ya da kalp piline rağmen şikayetler sürüyor | %40 |
| Klas 3 | Ablasyon, cerrahi ya da ICD'ye rağmen şikayetler sürüyor | %50 |
| Klas 4 | Tüm tedavilere rağmen şikayetler kalıcı ve günlük aktiviteyi engelliyor | %100 |
Kalp pili takılan hastaların çoğu pilden sonra rahatladığı için Klas 2'de, yani %20'de kalır. Pil takılmasına rağmen baş dönmesi, bayılma ya da çarpıntı devam ediyorsa ve bu Holter kayıtlarıyla gösterilmişse oran yükselir.
Kapak ameliyatı olan biri %40 alabilir mi?
Ameliyattan sonra şikayetleri geçmiş ve kalbin pompa gücü normal olan bir hasta tek başına genellikle Klas 2'de, yani %30'da kalır. %40'a ulaşmak çoğu zaman diğer hastalıkların da hesaba katılmasıyla olur, çünkü oranlar Balthazard formülüyle birleştirilir.
Örneğin aort kapağı değişmiş, şikayetleri kontrol altında bir hastayı düşünelim. Kapak hastalığından %30 alıyor ve aynı zamanda ritim bozukluğu için kalıcı kalp pili taşıyor, buradan da %20 alıyor. Hesap: 30 + (70 x 20 / 100) = %44. Bu kişi %40 eşiğini geçer. Kendi oranlarınızla hesap yapmak için Balthazard hesaplama programını kullanabilirsiniz.
Koroner arter hastalığı, kalp krizi, stent ve bypass sonrası oranları kalp hastalıkları rapor oranları yazımızda; tansiyonun kalpte yaptığı etkileri ise hipertansiyon yazımızda ele aldık.
Kurula hangi belgelerle gitmeli?
- Son altı ay içinde çekilmiş ekokardiyografi raporu (EF değeri ve kapak bulgularıyla),
- Kapak ameliyatı ya da girişim yapıldıysa epikriz raporu,
- Ritim bozukluğu varsa Holter raporu ve pil ya da ICD kontrol kayıtları,
- Efor testi yapıldıysa sonucu ve kullandığınız ilaçların listesi.
Kurul, kardiyoloji uzmanının değerlendirmesiyle sınıfınızı belirler. Belgeleriniz eksikse oranınız gerçek durumunuzdan düşük çıkabilir. Rapor sürecinin tamamı için engelli raporu nasıl alınır yazımıza bakabilirsiniz; sonuca itiraz etmek isterseniz engelli raporuna itiraz yazımız yol gösterir.
Sık sorulan sorular
Kalp kapağı değişen yüzde kaç rapor alır?
Ameliyat sonrası şikayetleri geçmiş ve kalp fonksiyonu normal olanlar genellikle %10 ile %30 arasında alır. Şikayetler sürüyor ve pompa gücü azalmışsa %50 ve üzerine çıkabilir.
Kalp pili takılan yüzde kaç engelli sayılır?
Şikayetleri pille kontrol altına alınmış hastalar genellikle %20 alır. Pile rağmen şikayet sürüyorsa %40'a yükselebilir.
ICD takılan hasta yüzde kaç rapor alır?
ICD takılan hastalarda oran en az %30'dur. Cihaza rağmen şikayetler devam ederse %50'ye çıkabilir.
Mitral kapak yetmezliği engel oranı nedir?
Mitral yetmezliği de aynı kapak tablosuyla değerlendirilir. Fark, EF sınırındadır: mitral yetersizliğinde %60'ın üzeri normal kabul edilir.
Tablolar Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin kılavuzundan özetlenmiştir ve genel bilgi amaçlıdır. Kesin oranı yetkili hastanenin sağlık kurulu belirler.
