Evde bakım maaşı, bakıma muhtaç ağır engelli bir yakınına evde bakan kişiye ödenen sosyal yardımdır. Son temmuz zammından sonra aylık tutar yaklaşık 15.752 TL oldu. Maaşın bağlanması için engellinin raporunda bakıma muhtaç olduğunun belgelenmesi ve hanede kişi başına düşen gelirin net asgari ücretin üçte ikisinden, yani güncel rakamla yaklaşık 18.717 TL'den az olması gerekir.
Bu yardım çoğu zaman engelli maaşıyla karıştırılıyor. İkisi ayrı haklardır: Engelli maaşını engelli kişinin kendisi alır, evde bakım maaşını ise ona bakan yakını alır. Şartları sağlayan bir aile ikisinden birlikte yararlanabilir. Aşağıda kimin başvurabileceğini, gelir hesabını ve maaşın kesilme nedenlerini anlatıyoruz.
Evde bakım maaşı ne kadar?
Evde bakım yardımı da engelli aylığı gibi memur maaş katsayısına bağlıdır ve ocak ile temmuz aylarında artar. Ocak döneminde 13.878 TL olan tutar, temmuzdaki %13,52'lik artışla yaklaşık 15.752 TL'ye yükseldi. Ocakta yeni katsayı açıklandığında tutar yeniden belirlenecek.
Hanede birden fazla bakıma muhtaç engelli varsa, şartları taşıyan her biri için ayrı ödeme yapılabilir. Ayrıca gelir hesabında birinci engelliden sonraki her bakıma muhtaç engelli iki kişi sayılır; bu kural kalabalık ailelerin lehine işler.
Kimler evde bakım maaşı alabilir?
- Bakıma muhtaçlık: Engelli bireyin sağlık kurulu raporunda tam bağımlı olduğu, yani günlük yaşamını başkasının yardımı olmadan sürdüremeyeceği belgelenmiş olmalıdır. Çocuklarda bu durum ÇÖZGER raporundaki özel gereksinim ifadeleriyle belirlenir.
- Gelir şartı: Hanede kişi başı aylık gelir net asgari ücretin üçte ikisinden az olmalıdır.
- Evde bakım: Engelli birey resmi ya da özel bir bakım merkezinde yatılı bakım almıyor olmalıdır.
- Bakımı üstlenen yakın: Ödeme, engelliye fiilen bakan yakına yapılır.
Raporda "ağır engelli" yazması tek başına yetmez. Kurum, engellinin gerçekten bakıma muhtaç olup olmadığını ayrıca değerlendirir ve gerekirse sosyal çalışmacılar ev ziyareti yapar. Raporun hangi ifadeleri içermesi gerektiği konusunda tereddüdünüz varsa engelli raporu nasıl alınır yazımıza göz atın.
Hane geliri nasıl hesaplanır?
Hanede yaşayan herkesin her türlü geliri toplanır ve kişi sayısına bölünür. Bayramlarda emeklilere ödenen bayram ikramiyesi bu hesaba girmez. Çıkan rakam yaklaşık 18.717 TL'nin altındaysa gelir şartı sağlanır.
Bir örnek verelim: Anne, baba ve ağır engelli çocuktan oluşan üç kişilik bir hanede babanın net maaşı 45.000 TL ise kişi başı gelir 15.000 TL olur ve şart sağlanır. Aynı hanede ikinci bir ağır engelli çocuk varsa o çocuk iki kişi sayılır; hane beş kişiymiş gibi hesaplanır ve kişi başı gelir 9.000 TL'ye düşer.
Engelli maaşında sınır net asgari ücretin üçte biri iken burada üçte ikisi olması, evde bakım maaşının daha geniş bir kesime ulaşmasını sağlar. Yine de gelirinizi eksik beyan etmeyin; sonradan tespit edilirse ödenen tutarlar geri istenir.
Başvuru nasıl yapılır?
Başvuru, ikamet ettiğiniz ildeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne ya da bağlı Sosyal Hizmet Merkezine yapılır. Kimlik, engelli sağlık kurulu raporu ve hanenin gelir durumunu gösteren bilgiler istenir. Gerekli belgelerin tam listesini evde bakım maaşı için gerekli belgeler yazımızda bulabilirsiniz.
Başvurudan sonra sosyal inceleme yapılır, hanenin durumu yerinde görülür ve uygun bulunursa bakımı üstlenen kişi adına ödeme başlar. Ödeme durumunuzu e-Devlet üzerinden evde bakım maaşı sorgulama hizmetiyle takip edebilirsiniz.
Evde bakım maaşı neden kesilir?
- Hane gelirinin sınırın üstüne çıkması, örneğin bir aile bireyinin işe girmesi ya da maaş artışı,
- Engellinin yatılı bir bakım kurumuna yerleşmesi,
- Bakımın fiilen yapılmadığının ev ziyaretlerinde tespit edilmesi,
- Süreli raporun bitmesi ve yenilenmemesi.
Engelli bireyin çalışıyor olması, tek başına maaşın bağlanmasına engel değildir. Önemli olan, çalışmasının bakıma muhtaçlık durumunu ortadan kaldırıp kaldırmadığı ve aldığı ücretle hane gelirinin sınırı aşıp aşmadığıdır.
Mevzuatın ayrıntılı bir değerlendirmesini sosyal hizmet uzmanı Ayşe Sarı'nın evde bakım maaşı bağlanma esasları yazısında okuyabilirsiniz. Engelli kişinin kendisine ödenen aylık için engelli maaşı yazımıza bakın.
Sık sorulan sorular
Evde bakım maaşı kaç TL?
Son temmuz zammından sonra aylık yaklaşık 15.752 TL. Tutar ocak ve temmuz aylarında memur maaş katsayısına göre güncellenir.
Evde bakım maaşı için hane geliri ne kadar olmalı?
Kişi başı aylık gelir net asgari ücretin üçte ikisinden az olmalıdır. Güncel net asgari ücretle bu sınır yaklaşık 18.717 TL'dir.
Engelli maaşı alan evde bakım maaşı da alabilir mi?
Evet. Engelli maaşını engelli kişi, evde bakım maaşını ona bakan yakını alır. İki ödemenin şartları ayrı ayrı değerlendirilir.
Yaşlı annem için evde bakım maaşı alabilir miyim?
Yaşlılık tek başına yeterli değildir. Annenizin engelli sağlık kurulu raporunda bakıma muhtaç olduğu belgelenmeli ve hane gelir şartı sağlanmalıdır.
Evde bakım maaşı geriye dönük ödenir mi?
Ödeme, başvurunuzun kabul edildiği tarihten itibaren başlar. Bu yüzden rapor çıkar çıkmaz başvurmak önemlidir.
Tutarlar son temmuz zammına göredir ve genel bilgi amaçlıdır. Kesin değerlendirme Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından yapılır.
