Engelli iş ilanlarını bulmanın en güvenilir yolu İŞKUR'a kayıt olmaktır. Özel sektörde 50 ve üzeri çalışanı olan her işyeri çalışanlarının %3'ü kadar engelli istihdam etmek zorundadır ve bu işverenler engelli kontenjanı için çoğunlukla İŞKUR'a başvurur. Kamuda ise memur kadrolarının %3'ü engellilere ayrılır ve bu kadrolar EKPSS ile doldurulur; kamu işyerlerinde işçi kadrolarında oran %4'tür.
Yani iş arayan bir engelli için iki ayrı kapı var: özel sektör ve kamu işçi kadroları için İŞKUR, memurluk için EKPSS. Aşağıda her ikisinin nasıl işlediğini ve başvururken nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
Engelli istihdam kontenjanı nedir?
| İşyeri | Engelli çalıştırma oranı | Dayanak |
|---|---|---|
| 50 ve üzeri çalışanı olan özel sektör işyeri | %3 | İş Kanunu 30. madde |
| 50 ve üzeri çalışanı olan kamu işyeri (işçi kadrosu) | %4 | İş Kanunu 30. madde |
| Kamu kurumları (memur kadrosu) | %3 | Devlet Memurları Kanunu 53. madde |
Örneğin 200 çalışanı olan bir fabrika en az 6 engelli çalıştırmak zorundadır. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen işverenlere her eksik kişi ve her ay için idari para cezası uygulanır. Bu yüzden büyük işverenler engelli aday bulmakta çoğu zaman zorlanır ve iyi hazırlanmış bir başvuru öne çıkar.
Kontenjan dahilinde engelli çalıştıran işverenlere, sigorta priminin işveren payının devlet tarafından karşılanması gibi teşvikler de sağlanır. Bu, işe alım görüşmesinde dile getirebileceğiniz bir avantajdır.
İŞKUR'da engelli iş ilanları nasıl bulunur?
- Kayıt olun. İŞKUR e-Şube'den ya da size en yakın İŞKUR hizmet merkezinden iş arayan olarak kaydolun. Kayıtta engelli olduğunuzu ve rapor oranınızı belirtin.
- Profilinizi tamamlayın. Eğitim, sertifika ve deneyimlerinizi eksiksiz girin. İşverenler adayları bu bilgilere göre filtreler.
- İş ve meslek danışmanıyla görüşün. Danışmanlar engelli kontenjanı arayan işverenlerle doğrudan çalışır ve sizi uygun ilanlara yönlendirebilir.
- İlanları düzenli takip edin. e-Şube'de ilanlar engelli kontenjanına göre ayrıca listelenebilir.
İŞKUR'un engellilere yönelik meslek edindirme kursları ve kendi işini kurmak isteyen engellilere hibe desteği veren programları da vardır. Bu destekler dönemsel olarak açıldığı için danışmanınıza güncel programları sormanızı öneririz.
Kamuda engelli kadroları
Memur kadrolarına yerleşmenin yolu EKPSS'dir. Lise ve üzeri mezunlar puanla, ilköğretim, ortaokul ve ilkokul mezunları ise kura ile yerleştirilir. Ayrıntılar için EKPSS rehberi yazımıza bakabilirsiniz.
Kamu kurumlarının işçi alımları ise çoğunlukla İŞKUR üzerinden ilan edilir. Bu ilanlarda engelli kontenjanı ayrıca belirtilir ve başvurular İŞKUR e-Şube'den alınır. Kamu kurumlarının diğer personel alımlarını Cumhurbaşkanlığı'nın Kariyer Kapısı platformundan da takip edebilirsiniz.
Başvururken nelere dikkat etmeli?
- Raporunuz güncel olsun. Süreli raporu bitmiş bir aday kontenjan kapsamında değerlendirilemez.
- İhtiyacınızı açıkça söyleyin. Erişilebilir çalışma ortamı, ekran okuyucu ya da esnek mola gibi düzenlemeler işverenin yükümlülüğü kapsamındadır. Görüşmede bunları konuşmak sonradan yaşanacak sorunları önler.
- Kontenjan dışı ilanlara da başvurun. Engelli olmanız, normal kontenjanlı ilanlara başvurmanıza engel değildir.
Çalışmaya başladığınızda gelir vergisinde engellilik indiriminden yararlanabilirsiniz; bkz. engelli vergi indirimi. Engelli maaşı alıyorsanız sigortalı bir işe girdiğinizde maaşınızın kesileceğini unutmayın; bkz. engelli maaşı. Engelli çalışanların erken emeklilik koşulları için ise engelli emeklilik tablosu yazımıza göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Engelli iş ilanları nereden bulunur?
Özel sektör ve kamu işçi kadroları için İŞKUR e-Şube, memur kadroları için ÖSYM'nin EKPSS tercih kılavuzları ana kaynaktır.
Kaç işçiden sonra engelli çalıştırmak zorunlu?
50 ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde. Oran özel sektörde %3, kamu işyerlerinde %4'tür.
Engelli kontenjanı için kaç yüzde rapor gerekir?
En az %40 engel oranı gösteren engelli sağlık kurulu raporu gerekir.
Engelli maaşı alan biri işe girebilir mi?
Girebilir, ancak sigortalı çalışmaya başladığında engelli maaşı kesilir. Evde bakım maaşı ise farklı değerlendirilir; engellinin çalışması tek başına kesilme nedeni değildir.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır. Güncel ilanlar ve destek programları için İŞKUR'un resmi kanallarını takip edin.
