Duyuru, başvuru rehberi veya ders notunun PDF olarak paylaşılması, belgenin herkes tarafından okunabildiğini göstermiyor. Görme engelli kullanıcıların yararlandığı ekran okuyucular için metnin tanınabilir olması ve içerik sırasının doğru kurulması önem taşıyor. Belgeyi hazırlayan kişinin görsel görünümün yanında yapısal erişimi de kontrol etmesi gerekiyor.
Taranmış sayfa ile gerçek metin aynı değil
Adobe erişilebilirlik belgelerine göre yalnız görüntü içeren taranmış dosyalarda metin tanıma işlemi gerekebilir. OCR adı verilen bu işlem, sayfadaki yazıyı bilgisayarın işleyebileceği metne dönüştürür. Ancak dönüşümün yapılmış olması, sonucun hatasız olduğunu göstermez.
Örneğin bir duyurudaki telefon numarasının tek hanesi yanlış tanınırsa okuyucu farklı bir numaraya yönlenebilir. Türkçe harfler, sayılar ve satır sonlarında bölünen kelimeler özgün sayfayla karşılaştırılmalı.
Başlıklar ve okuma sırası belirleyici
Adobe, etiketlerin belge yapısını tanımlamak için kullanıldığını açıklıyor. Başlık, paragraf, liste ve tablo gibi öğelerin doğru tanımlanması; okuma sırasının da anlamı koruması gerekir. Görsellere, taşıdıkları bilgiye uygun açıklamalar eklenmeli.
İki sütunlu bir sayfa buna iyi bir örnek. Görerek okuyan kişi bir sütunu bitirip diğerine geçebilirken hatalı sıralanmış metin iki sütunun satırlarını birbirine karıştırabilir. Ortaya çıkan cümleler ekranda düzgün duran içeriği anlaşılmaz hale getirebilir.
Düzeltmeye kaynak dosyadan başlayın
Kaynak belge mevcutsa yapısal sorunları orada düzeltmek ve ardından PDF oluşturmak, sonraki güncellemelerde aynı sorunların tekrarlanmasını azaltır. Adobe rehberleri de mümkün olduğunda kaynak dosyada düzenlemeyi öneriyor.
Otomatik erişilebilirlik denetimi yararlı bir başlangıçtır; fakat mantıklı okuma sırası gibi konularda insan kontrolü gerekir. Belgenin başından sonuna kadar anlaşılır ilerleyip ilerlemediği ayrıca değerlendirilmelidir.
Metnin seçilebilmesi yeterli mi?
Hayır. Seçilebilir metin bulunması, başlık yapısının, tablo düzeninin veya görsel açıklamalarının doğru olduğunu tek başına kanıtlamaz. Okuyucu sorun yaşadığında belge adını ve karşılaştığı güçlüğü yayıncıya bildirerek erişilebilir bir sürüm isteyebilir. Bildirime kişisel başvuru bilgilerini eklemek zorunlu değildir.
Görsel, konuyu anlatmak için yapay zeka ile üretilmiş temsili bir çizimdir.
