Sarı nokta hastalığında (makula dejenerasyonu) engelli raporu alınabilir, ancak hastalığın kendine ait sabit bir oranı yoktur. Oran, gözlükle ulaşılabilen en iyi görme keskinliği ve görme alanı ölçülerek hesaplanır. Örneğin iki gözü de 0,1 gören ve görme alanı normal kabul edilen bir hasta %50 civarında oran alır.
Sarı nokta (makula), gözün net görmeyi sağlayan merkez bölgesidir. Hastalık ilerledikçe kişi yüzleri tanımakta, okumakta ve televizyon izlemekte zorlanır; yan görme ise çoğu zaman korunur. Yönetmelik de bu yüzden hem keskinliğe hem de görme alanına bakan bir hesap kullanır.

Görme keskinliği puanı nasıl bulunur?
Yönetmelik ekindeki eşdeğerlik tablosu, ölçülen her keskinlik değerini bir puana çevirir. Tam görme 100 puandır.
| Görme keskinliği | Puan |
|---|---|
| 1,0 | 100 |
| 0,5 | 85 |
| 0,3 | 73 |
| 0,2 | 65 |
| 0,1 | 50 |
| 0,05 | 35 |
| 0,02 | 15 |
| 0,02 altı | 0 |
İşlevsel keskinlik puanı, iki gözle birlikte görmenin üç katı ile her iki gözün puanının toplanıp beşe bölünmesiyle bulunur. Görme alanı için de aynı yöntem uygulanır. Sonra iki puan çarpılıp 100'e bölünür ve işlevsel görme puanı elde edilir. Görme sistemi yetersizlik oranı, 100'den bu puanın çıkarılmasıyla bulunur.
Örnek hesaplar
Aşağıdaki örneklerde görme alanının normal olduğu varsayılmıştır. Sarı noktada merkezde kör alan (skotom) varsa kurul görme alanı puanını da düşürür ve oran yükselir.
| Durum | Yetersizlik oranı | Engel oranı |
|---|---|---|
| İki göz de 0,3 | 27 | %27 |
| İki göz de 0,1 | 50 | %50 |
| İki göz de 0,05 | 65 | %62 |
| İki göz de 0,02 altı | 100 | %90 |
Yetersizlik oranı 50'ye kadar engel oranına eşittir. 50'nin üzerindeki değerler yönetmelikteki ayrı bir tabloyla dönüştürülür; bu yüzden 65 puanlık kayıp %62 olarak rapora geçer. Bir göz tamamen görmüyorsa tek gözlülük formülü kullanılır; tek gözü görmeyenlerin hakları yazımızda bu hesabı ayrıca anlattık.
Sarı nokta hangi haklara kapı açar?
Oran %40 ve üzerindeyse engelli kimlik kartı, toplu taşıma indirimleri ve gelir vergisi indirimi gündeme gelir. Aynı eşik EKPSS'ye girmek ve memurlukta engelli kontenjanından yararlanmak için de yeterlidir. Bakım ihtiyacı olan ileri yaştaki hastalarda ise raporda tam bağımlı ibaresinin olup olmadığına bakılır. Her oran grubunun haklarını engelli hakları yazımızda topladık.
Rapor için nelere dikkat edilmeli?
Muayeneye gözlüğünüzle gidin; oran gözlükle ulaşılan en iyi görmeye göre verilir. Varsa OCT ve görme alanı tetkikleri, göz içi iğne tedavilerinin kayıtları ve göz doktorunuzun raporları dosyanızda bulunsun. Islak tip sarı noktada tedaviyle görme düzelebildiği için kurul raporu süreli verebilir; süresi dolan raporun yenilenmesi için engelli raporu sorgulama ve yenileme yazımıza bakabilirsiniz.
Görme engelli raporlarının genel kuralları ve diğer göz hastalıkları için görme engelli rapor oranı yazımız iyi bir başlangıç noktasıdır.
Sık sorulan sorular
Sarı nokta hastalığına yüzde kaç rapor verilir?
Sabit bir oranı yoktur. İki gözdeki görme keskinliği ve görme alanına göre hesaplanır; iki gözü 0,1 gören biri yaklaşık %50 alır.
Sarı nokta hastası araç kullanabilir mi?
Ehliyet için gerekli görme şartını sağlamıyorsa kullanamaz. Engel oranı %90 ve üzeri olanlar ise aracı başkasına kullandırarak ÖTV'siz araç hakkından yararlanabilir.
Kuru tip sarı noktada rapor kalıcı olur mu?
Kuru tip genellikle yavaş ilerler ve tedaviyle geri dönmez. Görme kaybı kalıcıysa rapor süresiz verilebilir; kararı kurul verir.
Gözlükle iyi görüyorsam rapor alabilir miyim?
Oran gözlüklü en iyi görmeye göre hesaplandığı için gözlükle iyi görüyorsanız oran düşük çıkar.
Not: Oranlar ve puanlar Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ekinden alınmıştır; kesin oranı sağlık kurulu belirler.