Düşük ayakta engel oranı tek bir sayı değildir. Peroneal sinirin tam motor felcinde yönetmeliğin periferik sinir tablosu kişiye %21 engel oranı verir. Hasta kısa bacak breysi (AFO) kullanmak zorundaysa yürüyüş tablosuna göre oran %18, AFO ile birlikte sürekli baston gerekiyorsa %36 olabilir.
Düşük ayak, ayağı yukarı kaldıran kasların çalışmaması nedeniyle yürürken ayak ucunun yere sürtmesidir. En sık sebep diz dışındaki peroneal sinirin hasarıdır. Bel fıtığı, inme ya da kas hastalıkları da düşük ayağa yol açabilir; bu durumda değerlendirme o hastalığın tablosundan yapılır.

Peroneal sinir felcinde engel oranı
Yönetmelik ekindeki alt ekstremite periferik sinir tablosu, siniri motor, duyusal ve disestezi (yanma, karıncalanma) kayıplarına göre ayrı puanlar. Parantez içindeki sayı bacağın kendi kaybını, dışarıdaki sayı kişinin engel oranını gösterir.
| Sinir | Motor kayıp | Duyu kaybı | Disestezi |
|---|---|---|---|
| Peroneal | %21 (bacak %42) | %3 (bacak %5) | %3 (bacak %5) |
| Yüzeyel peroneal | - | %3 (bacak %5) | %3 (bacak %5) |
| Siyatik | %38 (bacak %75) | %9 (bacak %17) | %6 (bacak %12) |
Bu oranlar tam kayıp içindir. Kısmi kayıplarda kas gücü testleri yapılır ve oran buna göre düşer. Sinirin ne kadar zarar gördüğünü gösteren EMG raporu bu yüzden en önemli belgedir.
AFO ve baston kullanımı oranı nasıl etkiler?
Kurul bazı durumlarda sinir tablosu yerine yürüyüş bozukluğu tablosunu kullanır. Bu tablo, hastanın günlük hayatta hangi yardımcı cihaza muhtaç olduğuna bakar.
| Durum | Engel oranı |
|---|---|
| Kısa bacak breysini (AFO) rutin kullanmak zorunda | %18 |
| Sürekli tek baston ya da tek koltuk değneği | %24 |
| AFO ile birlikte sürekli tek baston ya da değnek | %36 |
| AFO ile birlikte sürekli iki baston ya da değnek | %60 |
Hangi tablonun seçileceğine kurul karar verir ve yönetmelik aynı kaybın iki farklı tablodan iki kez sayılmasına izin vermez. Baston ve değnek boyunun doğru ayarlanması yürüyüşü belirgin şekilde rahatlatır; koltuk değneği boyu nasıl ayarlanır yazımızda pratik ölçüleri bulabilirsiniz.
Eşlik eden başka bir sorun varsa
Örneğin sağ bacakta tam peroneal felç (%21) ve aynı bacakta diz protezi (%19) olan bir hasta düşünelim. Oranlar toplanmaz, Balthazard formülü ile birleştirilir: 21 + 19 x (100 - 21) / 100 = 36. Diz protezi oranlarını diz protezi ve menisküs engel oranı yazımızda anlattık.
Düşük ayağın sebebi bel fıtığıysa önce omurga tablosu devreye girer. Fıtığa bağlı oranlar için bel fıtığı ve boyun fıtığı engel oranı yazımıza bakabilirsiniz.
Düşük ayakta yürürken takılıp düşme riski yüksektir. Evde kaygan halıları kaldırmak ve gece yolunuzu aydınlatmak da en az rapor kadar önemlidir.
Kurula hangi belgelerle gidilmeli?
EMG raporu, varsa sinir cerrahisi ya da ortopedi ameliyat notu, fizik tedavi kayıtları ve kullandığınız ortez ya da bastonun reçetesi işinizi kolaylaştırır. Muayenede ortezinizi takarak gidin. Başvuru sürecinin tamamı engelli raporu nasıl alınır yazımızda.
Sık sorulan sorular
Düşük ayak engelli raporu alabilir mi?
Evet. Kalıcı ve tedaviyle düzelmeyen düşük ayakta sinir hasarına ya da yürüyüş bozukluğuna göre oran verilir. Tam peroneal felçte bu oran %21'dir.
Peroneal sinir felci kaç ayda kalıcı sayılır?
Sinir iyileşmesi aylar sürebildiği için kurullar genellikle tedavi ve fizik tedavi sürecinin tamamlanmasını bekler. İyileşme ihtimali varsa rapor süreli verilebilir.
Düşük ayakla araç kullanılır mı?
Etkilenen ayağa göre değişir. Sağ ayakta düşük ayak varsa genellikle özel tertibatlı ya da el kumandalı araç gerekir; ehliyet için sağlık raporunda bu durum belirtilir.
Düşük ayak tedavisi oranı düşürür mü?
Evet. Rapor, tedaviden sonra kalan kalıcı kayba göre verilir. Sinir ameliyatı ya da tendon transferiyle yürüyüş düzelirse oran da düşer.
Not: Oranlar Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ekinden alınmıştır; kesin oranı sağlık kurulu belirler.