Hipertrofik kardiyomiyopati tanısı konulmuş ve şikayeti olmayan bir hastaya engelli raporunda %50, tedaviye rağmen belirtileri süren hastaya ise %100 engel oranı verilir. Kalp büyümesi, pulmoner hipertansiyon ve perikard hastalıkları da yönetmelikte ayrı tablolarla değerlendirilir; oran tanıdan çok kalbin ne kadar iyi çalıştığına göre değişir.
Bu yazıda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ekindeki kardiyovasküler tablolardan bu dört başlığı tek tek açıyoruz. Koroner arter hastalığı, bypass ve stent oranlarını merak ediyorsanız kalp hastalıkları engel oranları yazımıza bakabilirsiniz.

Hipertrofik kardiyomiyopati engel oranı
Hipertrofik kardiyomiyopatide kalp kası anormal derecede kalınlaşır. Yönetmelik bu hastalığa iki basamaklı, oldukça yüksek oranlar tanır. Bunun sebebi, şikayet olmasa bile ani ritim bozukluğu riskinin taşınmasıdır.
| Evre | Durum | Engel oranı |
|---|---|---|
| Evre I | Muayene ve tetkiklerle tanı konmuş, şikayeti olmayan hasta | %50 |
| Evre II | Tanı konmuş ve tedaviye rağmen şikayetleri süren hasta | %100 |
Tanının ekokardiyografi ve kardiyoloji muayenesiyle belgelenmesi gerekir. Kurula giderken eko raporu, varsa Holter ve efor testi sonuçları ile kullandığınız ilaçların listesini götürün. ICD takılmış hastalarda ritim bozuklukları tablosu da gündeme gelir; o tablodaki oranlar kalp kapak hastalıkları ve kalp pili yazımızda yer alıyor.
Kalp büyümesi (kardiyomegali) yüzde kaç rapor alır?
Yönetmelikte "kalp büyümesi" adıyla ayrı bir satır yoktur. Kalp büyümesi çoğu zaman kalp yetmezliğinin, kapak hastalığının ya da uzun süre kontrolsüz kalmış yüksek tansiyonun bir bulgusudur. Kurul da oranı altta yatan hastalığın tablosuna göre verir. Dilate kardiyomiyopati gibi kalbin pompalama gücünün düştüğü durumlarda en sık kullanılan tablo kalp yetmezliği tablosudur.
| Evre | Bulgular | Engel oranı |
|---|---|---|
| Evre I | Hafif kalp yetmezliği, NYHA sınıf 1 | %10 |
| Evre II | EF %50-60, tedaviye rağmen NYHA sınıf 2 | %30 |
| Evre III | EF %30-50, tedaviye rağmen NYHA sınıf 3 | %50 |
| Evre IV | EF %30 altında ya da NYHA sınıf 3-4 | %100 |
Tansiyona bağlı sol karıncık kalınlaşması varsa değerlendirme hipertansiyon tablosundan yapılabilir. Bu durumda oran %20 ya da %50 olabilir; ayrıntılar hipertansiyon engel oranı yazımızda.
Pulmoner hipertansiyon engel oranı
Akciğer atardamarındaki basıncın yükseldiği pulmoner hipertansiyonda oran, eko ya da sağ kalp kateteriyle ölçülen pulmoner arter sistolik basıncına (PASB) ve şikayetlerin ağırlığına göre belirlenir.
| Klas | Bulgular | Engel oranı |
|---|---|---|
| Klas 1 | Şikayet yok, PASB 30-40 mmHg | %10 |
| Klas 2 | Günlük aktivitede hafif kısıtlılık (NYHA 2), PASB 40-50 mmHg | %25 |
| Klas 3 | Günlük aktivitede ağır kısıtlılık (NYHA 3), PASB 50-70 mmHg | %50 |
| Klas 4 | İstirahatte nefes darlığı, NYHA 4 ya da sağ kalp yetmezliği, PASB 70 mmHg üzeri | %100 |
Perikard hastalıkları
Kalbi saran zarın hastalıklarında da dört evre vardır. Tanı konmuş, konstriksiyon bulgusu olmayan NYHA 1 hastaya %10, iki ve daha fazla perikardit atağı geçirene %20, konstriktif perikardit tanısı konan ya da perikardiektomi yapılan NYHA 2 hastaya %30 verilir. Ameliyata rağmen bulguları süren NYHA 3-4 hastalarda oran %80'dir.
Birden fazla kalp hastalığı varsa oran nasıl hesaplanır?
Örneğin hem Evre I hipertrofik kardiyomiyopatisi (%50) hem de Klas 2 pulmoner hipertansiyonu (%25) olan bir hastayı düşünelim. Oranlar toplanmaz, Balthazard formülü ile birleştirilir: 50 + 25 x (100 - 50) / 100 = 62,5, yani yaklaşık %63. Kurul gerekirse aynı bulguyu iki kez saymamak için tablolardan yalnızca birini de seçebilir.
Raporunuzda %40 ve üzeri oran çıkarsa ÖTV'siz araç ve diğer haklar gündeme gelir. Kalp hastalarının araç alımındaki şartları kalp, şeker ve tansiyon hastaları ÖTV'siz araç yazımızda anlattık.
Sık sorulan sorular
Hipertrofik kardiyomiyopati engelli raporu alabilir mi?
Evet. Tanısı belgelenmiş hastalar şikayet olmasa da %50, tedaviye rağmen şikayeti sürenler %100 engel oranı alır.
Kalp büyümesine yüzde kaç rapor verilir?
Ayrı bir oranı yoktur. Kurul, kalp büyümesine yol açan hastalığa bakar; çoğu durumda kalp yetmezliği tablosundaki %10, %30, %50 ya da %100 oranlarından biri uygulanır.
Pulmoner hipertansiyonda hangi değer önemlidir?
Eko ya da sağ kalp kateteriyle ölçülen pulmoner arter sistolik basıncı ve hastanın NYHA sınıfı. 70 mmHg üzerindeki basınç ve istirahatte şikayet %100 oranına karşılık gelir.
Kardiyomiyopati raporu için hangi bölüme başvurulur?
Rapor tam teşekküllü bir hastanenin sağlık kurulundan alınır ve kardiyoloji muayenesi zorunludur. Başvuru adımları engelli raporu nasıl alınır yazımızda.
Not: Bu yazıdaki oranlar yönetmelik ekindeki tablolardan derlenmiştir; kesin oranı muayene sonrasında sağlık kurulu belirler.