Engelliler için ayrı bir ehliyet sınıfı artık yok. Eskiden verilen H sınıfı ehliyet kaldırıldı; engelli sürücüler de normal B sınıfı ehliyet alıyor. Farkı, sağlık raporunda belirlenen kısıtlama ve araç uyarlama kodlarının ehliyete işlenmesi. Örneğin yalnızca otomatik vitesli araç kullanabilecek birinin ehliyetinde bunu gösteren kod yer alır ve o kişi bu koda uygun araç kullanmak zorundadır.
"Engelli B ehliyeti" denince kastedilen budur: kodlu B sınıfı sürücü belgesi. Aşağıda bu ehliyetin nasıl alındığını, raporda nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve ÖTV'siz araç alımıyla bağlantısını anlatıyoruz.

Engelli B sınıfı ehliyet nasıl alınır?
- Sürücü sağlık raporu alın. İlk adım aile hekiminize başvurmaktır. Engel durumunuz nedeniyle değerlendirme gerekiyorsa hekim sizi hastaneye yönlendirir.
- Özel tertibat komisyonunda değerlendirilin. Araçta değişiklik gerekip gerekmediğine il sağlık müdürlüğü bünyesindeki özel tertibatlı araç komisyonu karar verir. Komisyon, fonksiyon kaybınıza göre hangi kodların gerektiğini belirler ve bunlar sağlık raporunuza yazılır.
- Sürücü kursuna kaydolun. Raporunuzla bir sürücü kursuna kaydolur, teorik ve uygulamalı eğitimi alırsınız. Uygulama eğitimi ve sınavı, raporunuzdaki kodlara uygun donatılmış bir araçla yapılmalıdır.
- Sınavları geçin. Yazılı ve direksiyon sınavları diğer adaylarla aynı usulde yapılır.
- Belgenizi alın. e-Devlet üzerinden nüfus müdürlüğünden randevu alıp ehliyet başvurunuzu tamamlarsınız. Kodlar ehliyetinize işlenir.
Raporda "sürücü olur" kararıyla birlikte kodların doğru yazılması çok önemlidir. Kodlar eksik ya da yanlış yazılırsa hem kursta hem ÖTV'siz araç alırken sorun yaşanır. Rapor elinize geçtiğinde kodları mutlaka kontrol edin.
Ehliyetteki kodlar ne anlama gelir?
Ehliyetlerde Avrupa Birliğiyle uyumlu sayısal kodlar kullanılır. Engelli sürücülerde en sık karşılaşılanlar şunlardır:
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| 01 | Görme düzeltmesi ya da koruması (gözlük veya lens) |
| 02 | İşitme cihazı veya iletişim yardımı |
| 10 | Değiştirilmiş vites |
| 15, 20, 25 | Değiştirilmiş debriyaj, fren ve gaz kumandaları |
| 35, 40 | Değiştirilmiş kumanda düzenlemeleri ve direksiyon |
| 43 | Sürücü koltuğu düzenlemesi |
| 78 | Yalnızca otomatik vitesli araç |
Kodların alt seçenekleri de vardır; örneğin frenin elle kumandası ya da gaz pedalının sol ayağa taşınması ayrı alt kodlarla gösterilir. Hangi alt kodun size uygun olduğuna komisyon karar verir.
H sınıfı ehliyeti olanlar ne yapmalı?
Elinde eski H sınıfı ehliyet olanlar, bu belgeyi kodlu A ya da B sınıfı ehliyetle değiştirmek zorundadır. Değişim için güncel bir sürücü sağlık raporu alınır ve nüfus müdürlüğüne başvurulur. Raporda yine özel tertibat kodlarının yer alması gerekir.
Ehliyet ve ÖTV'siz araç bağlantısı
Engel oranı %90'ın altında olan ortopedik engelliler, ÖTV'siz araç alabilmek için aracı bizzat kullanmak ve engellerine uygun özel tertibatlı araç almak zorundadır. Bu durumda hem engelli sağlık kurulu raporunda özel tertibatlı ya da otomatik vitesli araç kullanabileceği yazmalı hem de ehliyette bu kodlar bulunmalıdır. İki belge birbirini tutmazsa vergi dairesi istisnayı onaylamaz.
Ortopedik engeli nedeniyle ehliyet alamayacağına karar verilen ve ortopedik engel oranı %40 ve üzeri olanlar ise ehliyetsiz de kendi adlarına ÖTV'siz araç alabilir. Şartların tamamı ÖTV muafiyetli engelli araç yazımızda.
Engellilere ayrılmış park yerlerini kullanmak için ayrıca engelli park kartı gerekir. Bu kart için bulunduğunuz yerdeki trafik denetleme birimine başvurabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Engelli ehliyeti hangi sınıf?
Engellilere özel bir sınıf yok. Kullanacakları araca göre A veya B sınıfı ehliyet alırlar ve engel durumları ehliyete kodlarla işlenir.
Tek gözü görmeyen ehliyet alabilir mi?
Diğer gözün görmesi ve görme alanı yeterliyse, sağlık raporunda uygun bulunursa B sınıfı ehliyet alabilir. ÖTV'siz araç alımı ise ayrı bir konudur; bkz. tek gözü görmeyenler ÖTV'siz araç alabilir mi.
İşitme engelliler ehliyet alabilir mi?
İşitme kaybı tek başına ehliyete engel değildir; raporda uygun bulunursa işitme cihazı kodu ya da başka kısıtlamalarla ehliyet verilebilir. Bkz. işitme engelliler ve araç alımı.
Engelli ehliyeti için yaş sınırı var mı?
B sınıfı ehliyet için genel yaş sınırı neyse engelli sürücüler için de o geçerlidir: 18 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır. Size uygun kodları sağlık raporunu düzenleyen hekim ve özel tertibatlı araç komisyonu belirler.