Özel tertibat, aracın engelli sürücünün kullanabileceği hale getirilmesi için yapılan teknik uyarlamalardır. Gaz ve frenin elle kullanılmasını sağlayan el kumandası, sağ ayağı kullanamayanlar için sol ayak gaz pedalı, direksiyon topuzu ya da yalnızca otomatik vitesli araç kullanma şartı en bilinen örneklerdir. Hangi tertibatın gerektiğini sağlık raporu belirler, tertibat da ruhsata işlenir.
Tertibat yolu, ÖTV'siz araç alımında en çok kullanılan yoldur. Çünkü bu yolda engel oranı şartı yoktur, belirleyici olan raporda tertibat ibaresinin bulunmasıdır.
Süreç dört adımda ilerler
- Rapor. Sağlık kurulu, araç kullanabilmeniz için gereken tertibatı raporunuza yazar. Örneğin "sol ayakla kullanılan gaz pedalı" ya da "otomatik vitesli araç".
- Ehliyet. Raporda yazan tertibat, sürücü belgenize kod olarak işlenir. Kodsuz ehliyetle tertibat yolundan araç alınmaz. Ayrıntılar engelli ehliyeti nasıl alınır yazımızda.
- Araç ve montaj. Araç alındıktan sonra tertibat yetkili bir firma tarafından takılır. Montaj için proje ve teknik belge hazırlanır.
- Ruhsat ve vergi dairesi. Tertibat araç tescil belgesine işlenir. Ardından motorlu taşıtlar vergisi istisnası için vergi dairesine başvurulur.
Otomatik vites tertibat sayılır mı?
Evet, raporunuzda yazıyorsa sayılır. Birçok ortopedik engelli için raporda istenen tek uyarlama "otomatik vitesli araç" olur. Bu durumda ayrıca bir aparat takılmaz, ama ehliyetinizde otomatik vites kodu bulunmalı ve aracınız otomatik vitesli olmalıdır.
Raporda hangi uyarlamanın yazacağına kurul karar verir. Muayenede araç kullanırken hangi hareketi yapamadığınızı açık açık anlatın. Ortopedik engellilerin raporda dikkat etmesi gerekenleri ortopedik engelli araç alımı yazımızda topladık.
Tertibatlı aracı kimler kullanabilir?
Engellilik derecesi yüzde 90'ın altında olan kişinin bizzat kullanması için tertibatlandırılmış aracı yalnızca engelli araç sahibi kullanabilir. Eşinizin ya da çocuğunuzun bu aracı kullanması ÖTV istisnası açısından sorun doğurur. Kuralın ayrıntıları engelli aracını kimler kullanabilir yazımızda.
Hangi araçları alabilirim?
Tertibat yolunda da ÖTV istisnasının fiyat limiti geçerlidir. Güncel limit ve şartlar ÖTV muafiyetli engelli araç limiti yazımızda, limite uyan modeller ise engelli raporuyla alınabilecek araçlar yazımızda.
Sık sorulan sorular
Tertibat montajı ne kadar sürer?
Tertibatın türüne ve firmanın yoğunluğuna göre değişir. Basit pedal uyarlamaları kısa sürede yapılırken el kumandası gibi sistemler daha uzun sürebilir.
Tertibat ruhsata işlenmezse ne olur?
Tertibatın ruhsatta görünmemesi denetimde ve vergi istisnası işlemlerinde sorun çıkarır. Montajdan sonra tescil işlemini tamamlayın.
Tertibatlı araç sigortası farklı mı?
Tertibatı sigorta şirketinize bildirin ki hasar halinde bu parçalar da teminat altında olsun.
Aracımı satarken tertibat ne olur?
Satış ve tertibatın sökülmesi gibi işlemlerde ruhsattaki kaydın güncellenmesi gerekir. ÖTV istisnasıyla alınan araçta satış süresi kuralını da unutmayın.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır. İşlemleriniz için vergi dairesi ve tescil kuruluşuna danışın.
