reklam
21 Kasım 2026, Cumartesi
Engel Olma | Sağlık Raporu | ÇÖZGER Raporunda Oran Neden Yok? Özel Gereksinim Düzeyleri ve Yüzde Karşılığı

ÇÖZGER Raporunda Oran Neden Yok? Özel Gereksinim Düzeyleri ve Yüzde Karşılığı

Çocuklar için özel gereksinim raporunda neden yüzde yazmadığı, yedi özel gereksinim düzeyinin engel oranı karşılıkları ve haklara etkisi.

Çocuklar için özel gereksinim raporunda neden yüzde yazmadığı, yedi özel gereksinim düzeyinin engel oranı karşılıkları ve haklara etkisi.

ÇÖZGER Raporunda Oran Neden Yok? Özel Gereksinim Düzeyleri ve Yüzde Karşılığı

ÇÖZGER raporunda yüzde yazmaz, çünkü çocuklar için yönetmelik engel oranı yerine "özel gereksinim düzeyi" kavramını kullanır. Ancak her düzeyin karşılık geldiği bir engel oranı aralığı yönetmeliğin Ek-3 tablosunda tanımlanmıştır. Örneğin "hafif düzeyde özel gereksinimi vardır" yüzde 40-49'a, "özel koşul gereksinimi vardır" yüzde 90-99'a denk gelir.

Kurumlar haklarınızı belirlerken bu aralıkları kullanır. Yani raporda sayı görmeseniz de çocuğunuzun hangi haklardan yararlanacağı belli.

ÇÖZGER özel gereksinim düzeyleri

Özel gereksinim düzeyleri ve engel oranı karşılıkları

Özel gereksinim düzeyiEngel oranı aralığı
Özel gereksinimi vardır (ÖGV)%20 - 39
Hafif düzeyde özel gereksinimi vardır%40 - 49
Orta düzeyde özel gereksinimi vardır%50 - 59
İleri düzeyde özel gereksinimi vardır%60 - 69
Çok ileri düzeyde özel gereksinimi vardır%70 - 79
Belirgin düzeyde özel gereksinimi vardır%80 - 89
Özel koşul gereksinimi vardır (ÖKGV)%90 - 99

Neden yüzde kaldırıldı?

Eski sistemde her hastalık için ayrı bir yüzde yazılıyor, sonra bunlar birleştiriliyordu. ÇÖZGER ile birlikte çocuğun gelişim ve işlevselliği alanlar bazında değerlendiriliyor; yaklaşık 23 alan ya da sistemden ilgili olanlar seçiliyor ve her biri için bir düzey yazılıyor. Amaç, büyüyen ve değişen bir çocuğu tek bir sayıya sıkıştırmamak.

Bunun bir sonucu da şu: hekimler arasında düzey belirlemenin öznel olduğu yönünde görüşler var. Akademik çalışmalarda hekimlerin önemli bir kısmının düzey belirlemede zorlandığını söylediği raporlanmış.

Birden fazla alanda düzey yazılmışsa

Rapor birden fazla alanda düzey içeriyorsa, kurumlar genellikle raporun sonundaki genel değerlendirmeyi esas alır. Forumdaki ÇÖZGER raporunda oran neden yok başlığında bir velinin raporundaki açıklama notlarının nasıl okunacağı tartışılıyor. Notlarda "Ek-2'deki alanlardan değerlendirme yapılan alanlar seçilerek Ek-3'teki düzeylerden biri yazılır" gibi ifadeler görürsünüz; bunlar raporun nasıl doldurulduğunu anlatan standart açıklamalar.

Hangi düzey hangi hakkı açar?

  • Hafif düzey ve üzeri, yani yüzde 40'a karşılık gelen düzeyler, engelli kimlik kartı ve birçok engelli hakkının alt sınırıdır.
  • Belirgin düzey ve özel koşul gereksinimi, ağır engellilik gerektiren haklarda önem kazanır.
  • ÖTV muafiyetli araçta yüzde 90 sınırı ÖKGV düzeyine karşılık gelir.
  • Özel eğitim desteği için raporda özel gereksinimi olduğunun yazması yeterli olabiliyor.

Hakların hangi orandan başladığının tam listesi rapor oranı yüzde kaç olmalı yazımızda. Raporu ilk kez alacaksanız engelli raporu nasıl alınır rehberine bakın.

Raporu kurumlara verirken

Okul, rehberlik ve araştırma merkezi, vergi dairesi ya da belediye gibi kurumlar ÇÖZGER'i kendi sistemlerinden görebiliyor; bazıları ise çıktı istiyor. Bir kurum raporda yüzde olmadığı gerekçesiyle işlem yapmazsa, yönetmeliğin Ek-3 tablosundaki karşılıkları hatırlatmak çoğu zaman yeterli oluyor. Örneğin vergi indirimi başvurusunda ileri düzey, yani yüzde 60-69 aralığı, ikinci derece engelliliğe denk gelir. Kurum yine de ısrar ederse yazılı ret isteyin; yazılı ret, itiraz ve şikayet için gereken ilk belgedir.

18 yaşında ne olur?

Çocuk 18 yaşını doldurduğunda ÇÖZGER yerine erişkin raporu düzenlenir ve bu kez yüzde yazılır. Erişkin raporunda çıkan oran, ÇÖZGER'deki düzeyin karşılığından farklı olabilir; çünkü değerlendirme yöntemi değişir. Bu geçişte nelere dikkat etmek gerektiğini ÇÖZGER sonrası 18 yaş yazımızda anlattık.

Sık sorulan sorular

ÇÖZGER'de hafif düzey yüzde kaç?

Hafif düzeyde özel gereksinimi vardır ifadesi yüzde 40-49 engel oranına karşılık gelir.

ÖKGV yüzde kaç demek?

Özel koşul gereksinimi vardır, yüzde 90-99 aralığına denk gelir.

ÇÖZGER ile engelli maaşı alınır mı?

Çocuğun kendisine değil, bakmakla yükümlü yakınına 2022 sayılı Kanun kapsamında engelli yakını aylığı bağlanabilir; düzey ve hane geliri şartları ayrıca aranır.

ÇÖZGER'e itiraz edilebilir mi?

Evet. Rapor tebliğinden itibaren 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edilir.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Kesin değerlendirme için raporu düzenleyen sağlık kuruluna ve ilgili kuruma danışın.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız