Ehliyetin arka yüzündeki kodlar, sürücünün sağlık durumuna ve kullanacağı araca ilişkin kısıtlamaları gösterir. En sık sorulanlardan 78, yalnızca otomatik vitesli araç kullanabileceğinizi; 10.02, sağlık nedeniyle aracın otomatik vitesli olması gerektiğini; 01.06 ise gözlük ya da kontakt lensle araç kullanmanız gerektiğini anlatır.
Kodların resmi karşılıkları Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün kod tablosunda yer alır. Kodlar Avrupa Birliği ile ortak sisteme dayanır; 100'lü kodlar ise Türkiye'ye özgüdür.

Sağlık durumuna ilişkin kodlar
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| 01.01 / 01.02 / 01.06 | Gözlük / kontakt lens / gözlük veya kontakt lens |
| 01.05 | Göz siperi |
| 02 | İşitme veya iletişim cihazı |
| 03.01 / 03.02 | Kol protezi-ortezi / bacak protezi-ortezi |
| 47 | İki tekerlekli araç kullanamaz |
| 61 | Gece araç kullanamaz |
| 62 | Yalnızca ikamet yerine belirli bir uzaklıkta veya il içinde kullanabilir |
| 63 | Yolcu taşıyamaz |
| 64 | Hız sınırlarının 10 km/s altında gitmeli |
| 65 | Yanında en az aynı sınıf ehliyetli bir sürücü olmalı |
| 66 / 67 | Römork çekemez / otoyolda araç kullanamaz |
| 68 | 0,20 promil üzerinde alkollü araç kullanamaz |
| 101 | Tek gözlü (monoküler) sürücü |
| 102 | Ambulans, ticari veya resmi araç kullanamaz |
| 103.01 - 103.04 | Sağlık kontrolü: 3 ayda, 6 ayda, yılda ya da 3 yılda bir |
Araç uyarlama kodları (komisyon kodları)
Bu kodlar aracın sürücüye göre nasıl uyarlanması gerektiğini gösterir ve ortopedik engelli sürücülerde sık görülür.
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| 10 / 10.02 / 10.04 | Değiştirilmiş vites / otomatik vites / uyarlanmış vites kolu |
| 15.01 - 15.04 | Değiştirilmiş debriyaj: uyarlanmış pedal, elle, otomatik |
| 20.01 - 20.14 | Değiştirilmiş fren: sol ayak, el freni, diz ile kumanda gibi |
| 25.01 - 25.09 | Değiştirilmiş gaz: elle gaz, sol tarafta gaz pedalı (25.08) gibi |
| 32.01 | Fren ve gaz tek elle kumanda edilir |
| 35.02 - 35.05 | Far, sinyal, silecek gibi kumandalar direksiyon bırakılmadan kullanılmalı |
| 40.01 - 40.15 | Değiştirilmiş direksiyon, direksiyon topuzu (40.11) |
| 42.01 - 42.06 | Değiştirilmiş aynalar ve görüş düzenekleri |
| 43.01 - 43.07 | Sürücü koltuğu ve emniyet kemeri uyarlamaları |
| 44.01 - 44.12 | Motosiklet uyarlamaları |
Trafik kuruluşu kodları
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| 78 | Yalnızca otomatik vitesli araç kullanabilir |
| 79 | Motosiklet ve BE sınıfına ilişkin bazı sınırlamalar |
| 96 | B sınıfıyla belirli şartlarda 4.250 kg'a kadar kombinasyon kullanabilir |
| 104 | Kursta otomatik vitesli araçla eğitim ve sınava girmiş |
| 105.xx | İş makinesi türleri |
| 106 | B sınıfıyla A1 sınıfı motosiklet de kullanabilir |
78 ile 10.02 arasındaki fark
İkisinde de manuel vitesli araç kullanamazsınız; fark, kodun neden verildiği. 78, sürücü belgesine ilişkin bir kısıtlamadır ve sınavı otomatik vitesli araçla geçenlere de yazılabilir. 10.02 ise sağlık kurulunun "bu sürücünün aracı otomatik vitesli olmalı" kararından doğan bir araç uyarlama kodudur.
Örneğin sol bacağında güç kaybı olan bir sürücüye 10.02 verilir. Aynı kişi ileride ÖTV'siz araç almak isterse belirleyici olan ehliyet kodu değil, engelli sağlık kurulu raporundaki özel tertibat ibaresidir. Bunu engelli araca özel tertibat ve ortopedik engelli araç alımı yazılarımızda anlattık.
Kod nasıl eklenir veya kaldırılır?
Kodlar sürücü sağlık raporuna göre yazılır. Durumunuz değiştiyse yetkili hastaneden yeni rapor alıp nüfus müdürlüğüne başvurarak ehliyeti yeniletebilirsiniz. Kurul bir kodu eklemeyi reddederse itiraz yolu açıktır. Engelli sürücü ehliyetinin genel süreci için engelli B sınıfı ehliyet yazımıza bakabilirsiniz. Forumda ehliyet kodları ve araç için verilen kodlar başlıklarında gerçek örnekler tartışılıyor; kapsamlı liste ise ehliyet kodları ne demek rehberinde.
Sık sorulan sorular
Ehliyette 78 kodu ne demek?
Sürücünün yalnızca otomatik vitesli araç kullanabileceğini gösterir.
10.02 kodu ne anlama gelir?
Sağlık nedeniyle aracın otomatik vitesli olması gerektiğini belirten araç uyarlama kodudur.
01.06 kodu olan gözlüksüz araç kullanırsa ne olur?
Ehliyetteki kısıtlamaya uymamak trafik denetiminde cezaya, kazada sigorta açısından kusur tartışmasına yol açabilir.
103 kodlu ehliyette rapor yenilenmezse ne olur?
Belirtilen sürede sağlık raporu yenilenmezse ehliyetin geçerliliği sorun yaratır; süreyi kaçırmamak gerekir.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Kodların kesin karşılığı için NVİ kod tablosunu ve nüfus müdürlüğünü esas alın.