Araç almak 2022 sayılı Kanun kapsamındaki engelli aylığını kendiliğinden kesmez, ama kesilmesine yol açabilir. Muhtaçlık hesabında aracın rayiç bedelinin 120'de biri her ay hanenin gelirine eklenir; ÖTV indirimiyle alınan araçta vergiler düşülmüş tutar esas alınır. Bu ekleme kişi başı geliri net asgari ücretin üçte birinin üzerine çıkarırsa aylık kesilir.
Kısacası sonucu belirleyen üç şey var: aracın değeri, hanede kaç kişi yaşadığı ve hanenin diğer gelirleri. Aşağıdaki örnekle durumu daha net göreceksiniz.

Örnek hesap
ÖTV'siz fiyatı 1.200.000 TL olan bir araç düşünelim. 1.200.000 TL'nin 120'de biri 10.000 TL eder; bu tutar hanenin aylık gelirine eklenir. Dört kişilik bir hanede kişi başına 2.500 TL'lik ek gelir demektir.
| Hane | Araç kaynaklı aylık gelir | Kişi başı ek gelir |
|---|---|---|
| 2 kişi | 10.000 TL | 5.000 TL |
| 4 kişi | 10.000 TL | 2.500 TL |
| 5 kişi | 10.000 TL | 2.000 TL |
Hanenin başka geliri yoksa ya da çok düşükse bu ekleme sınırı aşmayabilir ve aylık devam eder. Hanede çalışan biri varsa, araçla birlikte sınır kolayca geçilebilir. İkinci el ve ucuz bir araçta ise eklenen tutar küçük kalır.
Yeşil kart, yani GSS prim desteği ne olur?
Yeşil kart uygulaması yıllar önce genel sağlık sigortasına devredildi; bugün "yeşil kart" denince çoğu zaman primi devlet tarafından ödenen GSS kastediliyor. 2022 aylığı alan kişinin genel sağlık sigortası primi devlet tarafından karşılanır. Aylık kesilirse bu kez gelir testi sonucuna bakılır: kişi başı aylık gelir asgari ücretin üçte birinin altındaysa prim yine devletçe ödenir, üzerindeyse gelire göre prim çıkar.
Forumda yeşil kartlıyım, ikinci el otomobil alırsak iptal olur mu sorusu bu ayrımın karıştırılmasından doğuyor. Tek başına araç almak GSS'yi iptal etmez; değişen, primi kimin ödeyeceğidir. Konunun eski tartışması için 2022 maaşı alıp yeşil kartlı olanların GSS işlemleri başlığına bakabilirsiniz.
Aracı kimin adına almalı?
ÖTV istisnası yalnızca engellinin kendi adına alınan araçta geçerli. Aracı başka bir aile üyesi adına almak muafiyeti kaybettirir; o kişi aynı hanedeyse araç yine hane hesabına girer. Yani isim değiştirerek hesaptan kurtulmak mümkün değil.
Aylık kesildiyse ne yapılır?
- Vakıftan kesinti kararının gerekçesini ve hesap dökümünü yazılı isteyin.
- Hane gelirinde değişiklik olursa, örneğin çalışan biri işten ayrılırsa, yeniden başvurun.
- Aracı satarsanız yeniden başvurabilirsiniz; satış parası ise bu kez mevduat olarak incelenir.
- ÖTV'siz aracı süresi dolmadan satarsanız ödenmeyen ÖTV istenir; kuralı engelli aracının satışı yazımızda anlattık.
Aylığın genel şartları için 2022 maaşı almak için gereken şartlar, güncel tutarlar için engelli maaşı ne kadar yazımıza, konunun daha önceki haberi için ÖTV indirimli araç alanların aylıkları yazımıza bakabilirsiniz. Forumdaki engelli adına araç alınırsa maaş kesilir mi rehberinde de güncel sınır yer alıyor.
Evde bakım maaşında kural farklı
Evde bakım yardımında hanede tek araç varsa yalnızca ÖTV Kanunu'ndaki parasal sınırı aşan kısmın 120'de biri gelir sayılıyor. Yani aynı araç, 2022 aylığında hesaba tamamen girerken evde bakım hesabında hiç girmeyebilir. İki yardımı birlikte alan aileler için bu fark önemli; ayrıntılar evde bakım maaşı rehberimizde.
Sık sorulan sorular
Engelli adına araç alınırsa maaş kesilir mi?
Aracın değerinin 120'de biri gelire eklenir. Kişi başı gelir net asgari ücretin üçte birini geçerse 2022 aylığı kesilir.
ÖTV'siz araçta hangi fiyat esas alınır?
Vergiler indirilmiş, yani engellinin ödediği tutar esas alınır.
Araç alınca yeşil kart iptal olur mu?
GSS iptal olmaz. Aylık kesilirse gelir testine göre primi devletin mi kişinin mi ödeyeceği belirlenir.
Aracı satarsam aylık geri bağlanır mı?
Yeniden başvurabilirsiniz. Vakıf hanenin yeni durumunu ve satıştan gelen parayı birlikte değerlendirir.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Kendi durumunuz için Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına ya da Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlüğüne danışın; uygulama yönetmelik değişiklikleriyle güncellenebilir.