Engelli bireyler Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na bağlı resmi bakım ve rehabilitasyon merkezlerine ya da Bakanlıktan izinli özel bakım merkezlerine yerleşebilir. Raporunda "tam bağımlı engelli birey" ibaresi bulunan ve hanede kişi başı geliri belirlenen sınırın altında kalan kişilerin özel merkezdeki bakım ücreti, harçlığı ve giyim gideri Bakanlıkça karşılanır. Başvuru il müdürlüğüne, sosyal hizmet merkezine, doğrudan merkeze ya da e-Devlet üzerinden yapılabilir.
Karar çoğu aile için kolay değil. Bu yüzden önce seçenekleri, sonra şartları ve belgeleri sırayla anlatalım.
Bakım merkezi türleri
Resmi bakım ve rehabilitasyon merkezleri. Bakanlığa bağlı yatılı kurumlardır. Bakımın yanında rehabilitasyon hizmeti de sunulur. Bazı illerde engelsiz yaşam merkezi adıyla çalışır.
Umut evleri. Engelli bireylerin küçük gruplar halinde, ev ortamına yakın şartlarda yaşadığı birimlerdir.
Özel bakım merkezleri. Bakanlığın izni ve denetimiyle çalışan özel kurumlardır. Şartları sağlayanlar için ücret devlet tarafından ödenir, sağlamayanlar ücreti kendileri karşılayarak yararlanabilir.
Gündüzlü ve geçici bakım. Gün içinde bakım ya da ailenin kısa süreli ihtiyacı için misafir bakımı veren hizmetlerdir. Bakım veren yakının dinlenmesi için önemli bir seçenektir.
Şartlar
- Engelli sağlık kurulu raporu bulunmalı. Ücretsiz özel merkez için raporda "tam bağımlı engelli birey" ibaresi aranır.
- Ücretsiz özel merkezde hane gelir şartı uygulanır. Gelirin nasıl hesaplandığını evde bakım maaşı yazımızda örnekledik.
- Bulaşıcı hastalık ya da madde bağımlılığı varsa raporda belirtilir.
Rapordaki ibarenin önemini bakıma muhtaç raporu yazımızda anlattık.
İstenen belgeler
- T.C. kimlik numarası beyanı
- Engelli sağlık kurulu raporu
- Hanede yaşayanların gelir ve mal durumuna ilişkin yazılı beyan ve belgeleri
- İki adet vesikalık fotoğraf
- Yatılı ve sürekli bakım için, 18 yaşını doldurmuş ve kısıtlanması gereken kişilerde mahkemeden alınacak kısıtlama ve vasi atama kararı. 18 yaş altında ise koruma altına alma ve yerleştirme kararı
Evde bakım maaşı alıyorsam?
Evde bakım yardımından yararlanırken bakım merkezine yerleşmek için başvurmanız yardımı sona erdirmez. Başvurunuz alınır ve işlemler yürütülür. Merkeze yerleştikten sonra ise evde bakım ödemesi sona erer, çünkü bakım artık kurumda verilmektedir.
Merkezden ayrılma durumları
Engel ya da gelir durumunun değişerek özel merkez şartlarının kalmaması veya merkezin 30 günden fazla izinsiz terk edilmesi gibi hallerde hizmet sona erebilir. Aile, kişiyi kendi isteğiyle de eve geri alabilir.
Sık sorulan sorular
Kısmi bağımlı raporla bakım merkezine yerleşilir mi?
Resmi merkezlere başvuru için engelli sağlık kurulu raporu yeterlidir, ancak yer durumu ve öncelikler değerlendirilir. Ücreti devletçe ödenen özel merkez için tam bağımlı ibaresi gerekir.
Başka ildeki bir merkeze yerleşebilir miyim?
Değerlendirme heyeti uygun görürse il dışındaki bir özel merkeze yerleştirme yapılabilir. Aile bağlarının korunması da göz önünde tutulur.
Başvuru ne kadar sürede sonuçlanır?
Süre ildeki kontenjan ve bekleme listesine göre değişir. Başvuru sırasında müdürlükten tahmini süreyi sorun.
Engelli aylığı merkeze yerleşince kesilir mi?
Bu durum aylığın türüne ve kurum bakımının şekline göre değişir. Yerleşmeden önce vakıf ve il müdürlüğüyle görüşün.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır. Güncel şartlar için il müdürlüğünüze danışın.
